Lasers vinden steeds meer de weg naar de medische praktijk. Het gebruik hiervan is echter niet zonder gevaar. Lasers zijn zeer intense lichtbronnen die monochromatische, coherente, elektromagnetische straling produceren en afgeven. Vanwege de hoge vermogensdichtheid kan de laserbundel of reflecties daarvan de ogen maar ook de huid beschadigen. Verder kan bij voldoende hoge vermogensdichtheid bijvoorbeeld brand veroorzaakt worden door een laserbundel. Naast risico's door de hoge lichtintensiteit zijn er ook andere risico's verbonden aan het gebruik van lasers.

Als leverancier van deze systemen voelen wij ons medeverantwoordelijk voor een veilige werkomgeving, voor u én uw patiënt. Onze bijdrage beperkt zich zeker niet tot het uitleveren van een systeem en een schriftelijke instructie. U wordt na aankoop van een systeem uitgebreid getraind in de werking en mogelijkheden. Hierbij hoort uiteraard ook een stuk laserveiligheid.

Bijgaand vindt u een overzicht van maatregelen om de risico's van het gebruik van lasers tot een aanvaardbaar niveau te reduceren. LET OP! Dit overzicht betreft geen protocol of blue print, maar is te gebruiken als zijnde richtlijn in het werkproces met lasers en overige apparatuur die intense lichtbronnen bevatten. Het is goed denkbaar dat er zich situaties voordoen die niet of slecht gedekt worden door de hier gegeven richtlijnen.

Voor onze lasers en aanverwante apparatuur geldt het volgende:

• Elke laser is correct geclassificeerd.
• Op de laser staat op een duidelijk zichtbare plaats een waarschuwingsteken en een label dat de klasse van de laser vermeld.
• De laser kan alleen met een sleutelcontact worden aangezet.
• De schakelaar waarmee de laser van "stand-by" naar werkelijk functioneren kan worden gezet, is zo geconstrueerd dat het onmogelijk is de laser "per ongeluk" aan te zetten.
• Er zit een lasernoodstop (grote rode knop) op die bij indrukken de laser totaal uitschakelt.
• Als de laser stand-by staat, dan houdt een afsluiter of verzwakker in de laser de bundel tegen.
• Op de laser bevindt zich een indicatielampje dat brandt, als in de laser een bundel wordt opgewekt.
• Op de laser zijn elektrische contacten die kunnen worden benut voor een interlocksysteem. Dit systeem zorgt ervoor dat de laser automatisch uitvalt dan wel de bundel niet meer kan uittreden. (Hierop mag u absoluut geen spanning aanbieden doch slechts een deur- of relaiscontact.)
• Er is een beveiliging ter voorkoming van het ongecontroleerd starten van een laser of een niet bedoeld  “afvuren” van een pulslaser d.m.v. een juiste uitvoering van sleutelschakelaars en schakelknoppen.
• De laser is zo geconstrueerd, dat na uitvallen, door welke oorzaak ook, deze alleen met het sleutelcontact weer in werking kan worden gezet.

Advies voor de opstelling van het apparaat en bouwkundige voorzieningen

1. Probeer de laser niet op ooghoogte te plaatsen en gebruiken mits de werkzaamheden niet anders toelaten.
2. De laser dient bij voorkeur zo te zijn opgesteld dat de directe bundel, of de 180 graden reflectie ervan, niet op de toegangsdeur is gericht en scherm de laserbundel zoveel mogelijk af.
3. De aanwezigheid van spiegelende materialen in de omgeving van de laser dienen vermeden te worden en zorg ervoor dat de laserbundel geen spiegelende oppervlakken raakt. Denkt u hierbij ook aan een horloge, armbanden of sieraden.
4. In sommige gevallen, vooral als het om zware lasers gaat, is het wenselijk dat er een aansluitingsmogelijkheid is voor een akoestisch signaal dat een aantal seconden klinkt voordat de laser wordt ingeschakeld.
5. Vermijd de aanwezigheid van brandbare materialen (zoals papier en plastic) in verband met ontbranding door de energie van de laserbundel. Besteed bij de noodzakelijke aanwezigheid van brandbare chemicaliën aandacht aan de brandveiligheid.
6. Er dienen voldoende laserveiligheidsbrillen in de behandelruimte aanwezig te zijn die aan de NEN-EN 207 (208) normen voldoen voor alle te gebruiken lasergolflengtes. Indien er laserbrillen aanwezig zijn voor verschillende golflengtes moet duidelijk aangegeven zijn welke bril voor welke situatie bedoeld is.
7. Op de toegangsdeur van de ruimte dient het wettelijk verplichte waarschuwingsteken (NEN 3011) te zijn aangebracht.
8. Bij de ingang van de ruimte dient aan de buitenzijde een verlicht waarschuwingsbord aanwezig te zijn dat brandt als de laser is ingeschakeld.
9. Op de deur dient een lijst met geregistreerde gebruikers van de betreffende laser aanwezig te zijn.
10. Alleen laserwerkers mogen de laserruimte betreden; anderen mogen alleen met toestemming en onder begeleiding van de laserwerkers de ruimte betreden.
11. Alleen laserwerkers mogen de lasers bedienen.
12. De laserstraling mag alleen in lichtdichte (onbrandbare) afgesloten transportkanalen (b.v. fibers of beam-tubes) buiten de ruimte komen.
13. De ramen in de laserruimte dienen geblindeerd te zijn tijdens het gebruik van de laser.
14. Er dienen maatregelen genomen te worden wat de toegankelijkheid van de ruimte betreft. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van een 'deurinterlock'. Niemand kan dan de ruimte betreden zonder dat het gehele lasersysteem zichzelf uitschakelt of dat deze tijdelijk kan worden uitgeschakeld door daartoe gemachtigde personen. Probeer bij afwezigheid van deze deurinterlock te voorkomen dat laserstraling of reflecties ervan op het moment dat de toegangsdeur wordt geopend de gang instraalt. Hierbij moet gedacht worden aan een toegang met een sluis of labyrint, of aan een scherm of gordijnen voor de toegangsdeur.
15. In verband met vluchtmogelijkheden moeten de deuren zonder hindernissen geopend kunnen worden.
16. Op de werkplek en bij de toegangsdeur is een zogenaamde hulpverleners-noodknop die bij indrukken de laser uitschakelt, de deur automatisch ontgrendelt en de laseralarminstallatie inschakelt.
17. Er dient vooraf gewaarschuwd te worden bij “afvuren “ van pulslaser of bij het starten van een continuelaser.
18. Training van alle personen die toegang tot de laserruimte hebben aan de hand van een laserprotocol. Het is aan te raden een “Laser Safety Officer” te benoemen, die waakt over de procedures en toepassing ervan.
19. Gebruik te allen tijde een veiligheidsbril die is afgestemd op de frequentie van de gebruikte laser.
20. Raadpleeg een arts bij klachten zoals huiduitslag, huidverbranding, verlies van gezichtsvermogen of een gevoel als zand in de ogen.